Terra Design Studio
RAAM
Een actieve autowerkplaats vormt het vertrekpunt voor een nieuwe woonlaag in de stad. In plaats van het bestaande gebouw te vervangen, onderzoekt het ontwerp hoe woningen kunnen worden toegevoegd vanuit de schaal, ritmes en ruimtelijke logica die al op deze plek aanwezig zijn.
Opgave
Beginnen met wat er al is
Een nieuwe woonlaag begint hier niet met vorm, maar met kijken.
De locatie is geen leeg perceel. De bestaande autowerkplaats maakt deel uit van een dicht stedelijk bouwblok met verschillende hoogtes, gevelritmes en gebruiksvormen.
De eerste ontwerpvraag was daarom niet hoeveel volume kon worden toegevoegd, maar welke ingreep deze bestaande structuur kon dragen. De positie van de werkplaats, de omliggende bebouwing, de straatwand en de bestaande constructie werden het vertrekpunt voor de nieuwe woonlaag.
Context
De context lezen
Wat vertelt de bestaande stad voordat een nieuwe lijn wordt getekend?
De omgeving werd gelezen als een verzameling ruimtelijke aanwijzingen. Bouwhoogtes, dakvormen, rooilijnen, korrel en de verhouding tussen de verschillende volumes laten zien hoe deze straat door de tijd is opgebouwd.
Door eerst deze relaties te begrijpen, ontstaat de toevoeging niet als een los object. Ze wordt een volgende laag binnen een bestaand stedelijk geheel.
Gevelritme
De ingreep testen
Hoe worden observaties uit de omgeving architectonische beslissingen?
Nadat de positie en massa van de toevoeging waren bepaald, verschoof het onderzoek naar de architectonische ritmes van de straat. Raamverhoudingen, verticale geleding, daklijnen en horizontale banden werden referenties voor het organiseren van de nieuwe gevel.
Het doel was niet om de bestaande architectuur te kopiëren. De context werd vertaald naar principes van verhouding, ritme en schaal, zodat de nieuwe laag eigentijds kon blijven en toch onderdeel werd van de straat.
Doorsnede
Twee ritmes, één gebouw
Hoe kunnen werken en wonen naast elkaar bestaan zonder hun eigen karakter te verliezen?
De nieuwe woningen en de bestaande autowerkplaats worden door heel verschillende ritmes bepaald. Beneden zijn voertuigen, gereedschap, beweging en geluid onderdeel van het dagelijks gebruik. Daarboven vraagt wonen om rust, privacy, licht en een ander tempo.
De doorsnede werd daarom meer dan een technische tekening. Ze werd een ontwerpinstrument om te onderzoeken hoe geluid, ventilatie, daglicht, constructie en ruimtelijke scheiding samen twee verschillende manieren van leven binnen één gebouw kunnen ondersteunen.
Niet door beide werelden volledig van elkaar af te sluiten, maar door zorgvuldig te ontwerpen waar ze elkaar raken.
Achtergevel
Van werkgevel naar woongevel
Wanneer het gebruik verandert, verandert ook wat een gevel moet kunnen.
Aan de achterzijde wordt de programmatische verandering het duidelijkst zichtbaar. De bestaande gevel behoort bij een gebouw dat jarenlang gericht was op werk, opslag en afsluiting.
Met de komst van woningen krijgt dezelfde gevel nieuwe verantwoordelijkheden: daglicht binnenlaten, uitzicht bieden, privacy beschermen en het dagelijks leven achter de gevel ondersteunen.
De transformatie verandert daardoor niet alleen hoe het gebouw eruitziet, maar ook hoe het zich verhoudt tot het leven dat erachter plaatsvindt.
Ontwerpconcept
Een nieuwe laag, geworteld in het bestaande
Nieuw hoeft niet hetzelfde te zijn om ergens bij te horen.
De toevoeging probeert de bestaande architectuur niet letterlijk te imiteren. De aansluiting wordt gezocht in maat, verhouding, ritme en schaal.
Daardoor kan de nieuwe woonlaag herkenbaar eigentijds blijven, terwijl ze tegelijkertijd reageert op de gevels en daklijnen die de straat al bepalen.
Transformatie betekent hier niet vervangen, maar verder bouwen op wat aanwezig is.
Programma
Van bestaande capaciteit naar nieuw programma
De vraag was niet alleen hoeveel kon worden toegevoegd, maar hoeveel het bestaande gebouw kon dragen zonder zijn huidige functie te verliezen.
De haalbaarheidsstudie onderzocht hoe wonen kon worden toegevoegd terwijl een deel van de bestaande bedrijfsruimte behouden bleef. Verschillende scenario's voor bouwhoogte, volume en woningverdeling werden naast elkaar getest.
Zo werd het programma niet los van de architectuur bepaald. De uiteindelijke ruimtelijke strategie ontstond uit de balans tussen bestaand gebruik, nieuwe woningen en de schaal van het omliggende bouwblok.
Proces
Van context naar ingreep
Uitdaging
Nieuwe woningen toevoegen aan een actieve bedrijfsruimte binnen een bestaande stedelijke structuur, zonder de locatie als leeg perceel te behandelen. Bouwhoogte, schaal, geluid, ontsluiting, daglicht en de relatie met de omliggende bebouwing moesten tegelijkertijd worden onderzocht.
Ontwerp
De omgeving werd eerst gelezen op daklijnen, gevelritme, bouwhoogtes en stedelijke korrel. Vanuit deze observaties werden positie, massa en gevel van de nieuwe woonlaag stap voor stap getest, terwijl de bestaande autowerkplaats onderdeel van het programma bleef.
Resultaat
Een mixed-use voorstel waarin werken en wonen twee verschillende ritmes behouden binnen één gebouw. De nieuwe toevoeging ontstaat als een eigentijdse laag waarvan schaal en proporties voortkomen uit de plek zelf.
Bouwen op wat er al is
Een transformatie begint vaak met dezelfde vraag: wat kan het bestaande gebouw al dragen, en waar ligt ruimte voor een volgende stap? Tijdens een vrijblijvend gesprek kijken we samen naar de mogelijkheden van uw pand.
Bespreek uw project →